علم تجزیه و تحلیل

Read all analytics issues »
  • بازگشت موفق آمیز ایران به اروپا 29.01.16 موضوع ایران دوباره به صفحات اول نشریات اروپایی باز گشته است. ولی برای اولین بار پس از سال های زیادی این مطالب مثبت و مملو از برخورد دوستانه با جمهوری اسلامی و رئیس جمهور آن می باشد. درست است که هنوز برخی ناهمواری ها در این روابط وجود دارد و همه موانع از سر راه همکاری های گسترده اقتصادی برطرف نشده است ولی هم اکنون روشن می شود که سفر زنجیره ای اول حسن روحانی با موفقیت زیادی برگزار شده است.

    هیأت همراه آقای روحانی در این سفر به اروپا دربرگیرنده بیش از صد نفر از تجار و مسئولین دولتی و از جمله وزیر نفت ایران بود. مسئولین عالیمقام جمهوری اسلامی برای اولین بار طی 10 سال اخیر از پایتخت های اروپایی بازدید کردند تا معاملات چندین میلیاردی منعقد نمایند. یکی از نشریات معتبر در این رابطه بر حق نوشت که «تهران به بهشت طلایی برای اروپا و به نیروی محرک توسعه نظام بانکی آن تبدیل می شود». رئیس جمهور ایران در جریان این سفر از دو کشور ایتالیا و فرانسه که اقتصاد آنها در حد زیادی اقتصاد محوری اروپا می باشد، بازدید نموده است.

    دفعات بازدید: مقاله کامل »
  • ایالات متحده در صدد تجزیه عربستان سعودی بر آمد 27.01.16در حالی که سراسر جهان انگشت به دهان مانده و نمی فهمد چرا جامعه جهانی نمی تواند از پس داعش که از ضربات نیروی هوافضایی روسیه، عملیات زمینی سپاه پاسداران انقلاب اسلامی ایران و حزب الله لبنان که از نیروهای مسلح بشار اسد رئیس جمهور سوریه و نیروهای مردمی سوریه اقدام می کنند، ضربات نیرومندی خورده است، بر آید؛ جو منطقه خاور میانه به سرعت داغ می شود که این امر بر قیمت های جهانی نفت، قیمت هایی که بر اثر سیاست عربستان سعودی در زمینه صدور «طلای سیاه» همینطور فوق العاده پایین آمده است، اثر بسیار منفی می گذارد. هفته گذشته قیمت نفت بارها از حد روان شناختی 27 دلار بابت یک بشکه پایین تر آمده بود و فعلاً در سطح 30-29 دلار متوقف شده است. این امر به تولید نفت شیل آمریکا لطمه شدیدی زده و واشنگتن را به جستجوی مکانیزم های سیاسی تشویق قیمت های نفت وادار می کند. تصادفی نیست که از واشنگتن و لندن گزارش هایی واصل می شود که ایالات متحده حاضر است نسبت به تجزیه پادشاهی سعودی اقدام کند یا حد اقل ملک سلمان پادشاه فعلی را سرنگون کند زیرا وی علاوه بر بازی با قیمت های نفت، در بسیاری از زمینه های سیاست خارجی سرکشی از خود نشان می دهد و بدین وسیله به منافع منطقه ای آمریکا لطمه می زند.

    چه چیزی موجب اختلاف نظر بین واشنگتن و ریاض شده است

    دفعات بازدید: مقاله کامل »
  • نقش جدید جهانی و منطقه ای ایران 26.01.16 نقش جهانی و منطقه ای تهران در پی مناقشه با عربستان سعودی و تصمیم ایالات متحده و اتحادیه اروپا مبنی بر رفع تحریم ها از ایران، رنگ جدیدی به خود گرفته است. موضع گیری جمهوری اسلامی ایران نسبت به اعدام 47 شخصیت شیعه در عربستان سعودی و از جمله آیت الله نمر النمر مدافع معروف حقوق بشر و واعظ دینی، این واقعیت جدید را به طور بارز منعکس کرده است. ایرانیان به یورش خونین سعودی ها به شیعیان به بهانه ناچیز واکنش بسیار شدیدی از خود نشان دادند. ایرانیان بعد از رفع تحریم ها، با همین شدت از اجرای اتمام حجت واشنگتن در رابطه با تصمیم تهران مبنی بر ادامه برنامه تولید و توسعه موشک های بالیستیک امتناع کردند. تهران بدین وسیله به جهانیان نشان داد که قصد دارد در آینده نیز سیاست مستقل خود را که جوابگوی منافع ملی کشور است، دنبال بکند.

     تبعات بحران در روابط با عربستان سعودی

    دفعات بازدید: مقاله کامل »
  • ایران – چین: دستاورد بزرگ دیپلماتیک 25.01.16سفر شی جینپینگ رئیس جمهور چین به تهران، تبلور پیشرفت دیپلماتیک عظیم در روابط فیمابین دو کشور شده است. در آینده نزدیک عواقب این سفر بر فضای عظیم خاور میانه، آسیای مرکزی و جنوبی، اثر پر برکت خود را خواهد گذاشت.

     موافقتنامه درباره شراکت راهبردی همه جانبه که در جریان ملاقات سران چین و ایران به امضا رسید، پایه های محکم تبدیل شدن پیمان این دو کشور به عامل اساسی امنیت و ثبات منطقه را به وجود می آورد. شی جینپینگ اولین رهبر سطح جهانی است که از ایران بعد از لغو تحریم ها بازدید کرده است که این اقدام معنای بسیار ژرفی دارد.

    دفعات بازدید: مقاله کامل »
  • آنکارا و تهران: مناقشه یا شراکت؟ 14.01.16تبادل بیانات فوق العاده تند بین آنکارا و تهران در ماه دسامبر سال گذشته و ماه ژانویه سال جاری باعث طرح این سئوال شد که آیا احتمال می رود که رویارویی بین ایران و ترکیه به لیست فعلی مناقشات در خاور میانه اضافه شود یا خیر؟ بعد از حمله تروریستی 12 ژانویه در استانبول که ایالات متحده و ناتو سعی می کنند آن را به اردوغان و داوود اغلو به عنوان استدلال به نفع گسترش همکاری آنکارا با غرب در سوریه معرفی کنند، این سئوال بسیار مبرم و حساس شده است.

     سئوال مذکور برای تهران و تا حد معینی برای مسکو، اهمیت کاربردی دارد. اوج گیری جدید تنش در روابط با سعودی ها، مسئولین ایرانی را به رصد کردن دقیق حرکت های سیاستمداران ترکیه وادار می کند. آنها می خواهند بفهمند که آیا سیاستمداران ترکیه واقعاً از تحولات فعلی به عنوان بهانه برای نزدیکی روابط مقطعی - ولی بسیار ناگوار برای تهران - با ریاض استفاده می کنند یا خیر؟ آیا اردوغان عمدتاً می خواهد از رویارویی بین ایران و سعودی ها برای اقتصاد ترکیه سود هرچه بیشتری ببرد یا اینکه مسأله جدی تر است و ما شاهد تشکیل یک ائتلاف موقت هستیم که موازنه نیروهای منطقه ای را بر هم خواهد زد؟

    دفعات بازدید: مقاله کامل »
  • جنگ کنگره ایالات متحده علیه توافقات وین با ایران 12.01.16مقابله با اجرای توافقات وین سال 2015 با ایران در باره به اصطلاح پرونده هسته ای، به عامل اتحاد نمایندگان کنگره و سناتورهای آمریکایی تبدیل شده و باعث می شود که آنها حتی اختلاف نظر های حزبی خود را فراموش کنند. دمکرات ها و جمهوری خواهان در تلاش خود برای حفظ تحریم های جاری علیه تهران و اعمال تحریم های جدید به بهانه های دیگر، جبهه واحدی را تشکیل داده اند که به یک مشت کوبنده سیاسی مبدل گردیده است.

    این مشت بی وقفه بر سر نمایندگان کاخ سفید فرود می آید و به آنها در آستانه تحولات ناگزیر بعد از انتخابات قریب الوقوع ریاست جمهوری آمریکا اجازه نمی دهد به راحتی اطاق های کار خود را ترک کنند بلکه برعکس باعث می شود که موهای سرشان بیشتر سفید شود و تپش قلبشان شدت یابد. آری، اوباما و کری در سال گذشته موفق شدند طرح جامع اقدام مشترک در زمینه برنامه هسته ای ایران را از تصویب کنگره بگذرانند ولی قرائن نشان می دهد که کنگره و مجلس سنای آمریکا عزم راسخ دارند تا این پیروزی دولت در زمینه بسیار باریک و حساس روابط آمریکایی – ایرانی را به تنها روزنه امید در ظلمت همگانی تبدیل نمایند.

    دفعات بازدید: مقاله کامل »
  • اردوغان بر سر دوراهی: احتمال عوض شدن حکومت ترکیه 31.10.15قرار است روز 1 نوامبر در ترکیه انتخابات زودرس پارلمانی برگزار شود. حزب عدالت و آزادی تحت ریاست رجب طیب اردوغان که حزب حاکم ترکیه است، برای اولین بار اطمینان ندارد که بتواند حتی از راه تشکیل ائتلاف با احزاب دیگر روی کار بماند و دولت خود را تشکیل دهد. این امر چند علت دارد، از جمله شکست ها و ناکامی ها در همه محورهای سیاست خارجی و داخلی، انحطاط اوضاع امنیتی و رشد شدید تروریسم. مسأله کردی در این زمینه جایگاه خاصی دارد. مشکلات سیاسی قبل از هر چیز ناشی از بی ثباتی بر اثر دخالت در مناقشه سوریه و نقض توافقات صلح بین کردها و مقامات ترکیه است. این امر در حد زیادی با سیاست ترکیه ارتباط دارد که به بهانه مبارزه با داعش در عمل با کردها و سوری های طرفدار بشار اسد مقابله می کند. این کشور به سرعت به کانون تروریسم تبدیل می گردد. حملات تروریستی پر سر و صدا نزدیک است به پدیده عادی روزمره آنکارا و استانبول و شهرهای بزرگ دیگر و نیز قسمت جنوب شرقی کشور تبدیل شود. بدیهی است که اردوغان کنترل اوضاع را از دست می دهد.

    امپراطوری عثمانی جدید؟

    دفعات بازدید: مقاله کامل »
  • سرگذشت خط لوله ایران – پاکستان – چین 29.10.15 خط لوله از ایران تا پاکستان با نام پر طمطراق «صلح» که مدت بحث و بررسی و هماهنگی های ساخت آن حد نصاب ثبت کرده است، می تواند تا ماه دسامبر سال 2017 به واقعیت عینی یعنی لوله ها، زیرساخت و کارخانه تغلیظ گاز تبدیل شود. ارقام اقتصادی این پروژه شامل طول 1735 کیلومتری خط لوله، هزینه های قریب به 2.5 میلیارد دلاری ساخت آن و ارقام و درصد های فراوان دیگر است. ولی در بعد سیاسی، ساخت این خط لوله به معنی گام نخست تهران به سوی شرکت در فضای اقتصادی راه جدید ابریشم چین می باشد.

    برخی کارشناسان در تهران و اسلام آباد با عنایت به مدت طولانی که از امضای موافقتنامه بین ایران و پاکستان تا آغاز اجرای آن  گذشته است، آن را «بوشهر دوم» نامیده اند. طبیعتاً منظورشان ساخت طولانی نیروگاه اتمی بوشهر و همه تحولات مرتبط با اجرای قرارداد روسی- ایرانی است. البته تشبیه این دو پروژه به همدیگر کار درستی نیست چرا که طرح بوشهر از نظر تاریخچه و شدت دسایس سیاسی با طرح «صلح» قابل مقایسه نیست. کافی است یادآوری شود که اندیشه ساخت این خط لوله بار اول اواخر سال های 1950 (!) مطرح شد که مالک احمد خان استاد هنرستان نظامی فنی «رسالپور» واقع در قسمت شمال غربی پاکستان طی مقاله علمی کاربردی امکان ساخت این خط لوله را مستدل کرد. همانطور که اغلب برای اندیشه های برجسته اتفاق می افتد، متن مقاله را خواندند و مورد بحث قرار دادند و سپس فراموش کردند. فقط بعد از گذشت سی سال، در سال 1989 که خطر کمبود گاز از دورنمای مبهم به خطر واقعی تبدیل شد، این اندیشه به موضوع مذاکرات رسمی مسئولین دو کشور تبدیل گردید.

    دفعات بازدید: مقاله کامل »
  • برای روسیه ائتلاف با ایران از ائتلاف با عربستان سعودی مهمتر است 27.10.15طرح امریکایی ایجاد «خاور میانه نوین» با سرعت تمام پیش می رود ولی نتیجه عملی اجرای آن با انتظارات پانزده سال پیش خیال پردازان خاور میانه ای واشنگتن فرق زیادی می کند. آنها ساخت خاور میانه صلح آمیز، باثبات و شکوفا بر اساس معیار ها و قالب های غربی و تحت رهبری همه جانبه ایالات متحده را برنامه ریزی کرده بودند ولی در حقیقت امر منطقه ای به وجود آمد که دستخوش بی نظمی و تعصب دینی شده است در حالی که روسیه و ایران به عنوان کنشگران اساسی خارجی با اطمینان فزاینده با این پدیده های شوم مقابله می نمایند. نظریه ایجاد خاور میانه «دمکراتیک» نوین بر این اعتقاد استوار بود که آمریکا برای پیشبرد برنامه های خود توانمندی کافی دارد. ایالات متحده از آنجا شروع کرد که به وسیله تجاوز نظامی صدام حسین را سرنگون نمود. سپس عصر «انقلاب های رنگینی» شروع شد که تمام خاور میانه را به گرداب بی نظمی همه جانبه انداختند. سپس با مشارکت واشنگتن و به علت اشتباهات طراحان راهبرد آمریکا خلافت اسلامی داعش به وجود آمد. در حال حاضر رژیم های محافظه کار پادشاهی های عربستانی که نزدیک ترین متحدان ایالات متحده در منطقه هستند، منتظر نوبت خود برای سرنگونی هستند. خلائی که بعد از واشنگتن باقی ماند، می تواند توسط ائتلاف روسی – ایرانی پر شود. محور شرارت دیروزی، در حال حاضر به تکیه گاه اساسی تمام خاور میانه تبدیل شده است. روسیه نظارت خود بر سوریه را افزایش می دهد در حالی که ایران در عراق همین کار را می کند. مصر تمایل خود به پیوستن به این محور را پنهان نمی کند. شاید این ادعا باعث تعجب شود ولی بقای امروزی بسیاری از رژیم های عربی به همین ائتلاف جدید وابسته است.

    چارچوب های جدید منطقه

    دفعات بازدید: مقاله کامل »
  • عربستان سعودی در یک قدمی کودتای درباری 13.10.15یکی از بانفوذ ترین شاهزاده های عربستان سعودی که نوه عبدالعزیز پادشاه فقید است ولی نام او فاش نشده است، از طریق نشریات بریتانیا و از جمله روزنامه The Guardian دو نامه عنوانی اعضای ارشد خانواده سلطنتی را که شامل دعوت به کودتا در ریاض است، منتشر کرد. در یکی از پیام ها آمده است: «اگر در روش های تصمیم گیری تجدید نظر نکنیم – حتی اگر لازم باشد باید پادشاه را سرنگون کنیم – نمی توانیم جلوی فرار سرمایه، بی ثباتی سیاسی و خطرات جنگی را بگیریم». با عنایت به اعتبار این نشریه، نمی توان در باره اصالت نامه ها تردید کرد. روشن است که تنش در داخل خانواده حاکم آل سعود به حدی رسیده است که توطئه علیه سلمان پادشاه فعلی و اطرافیان نزدیک وی به احتمال قوی وارد مرحله تهیه عملی شده است.

    اختلاف نظرهای شدید در داخل خانواده سلطنتی

    دفعات بازدید: مقاله کامل »
  • فاجعه منا: آیا آل سعود از حق مقدسات اسلامی برخوردارند؟ 09.10.15 حادثه اخیر کشته شدن حدود یک هزار حاجی عمدتاً از ایران در سرزمین منا واقع در نزدیکی مکه که همزمان با عید قربان رخ داد، به فاجعه بزرگی برای سراسر جهان اسلام تبدیل گردیده است. به گزارش رسمی، روز 24 سپتامبر بر اثر ازدحامی که در مکه در جریان حج، به هنگام اجرای مناسک رمی الجمرات توسط مسلمانان، 769 نفر کشته و 934 نفر دیگر زخمی شدند. این اولین فاجعه سال های اخیر به هنگام حج مسلمانان نیست. حوادثی از این قبیل در سال های 2004 و 2006 نیز رخ داده بودند. باید افزود که دو هفته قبل از این فاجعه در مکه اتفاق شبیهی افتاده بود. روز 11 سپتامبر به هنگام تدارکات برای عید قربان، در مسجد الحرام که در حیاط داخلی آن کعبه مقدس اسلامی واقعی شده است، جر ثقیل سقوط کرد و باعث کشته شدن 107 نفر گردید. کشتار انبوه مردم در جریان ازدحام منا مسأله امنیت حجاج را مطرح کرد و همزمان رشد اختلاف نظر ها بین عربستان سعودی و ایران، دو بانفوذترین کشور منطقه که مدعی رهبری جهان اسلام هستند را بر ملا کرد.

     تهران ریاض را به وقوع این فاجعه متهم کرد

    دفعات بازدید: مقاله کامل »
  • پیمان روسی – شیعی: آیا مرکز جدید قدرت ایجاد می شود؟ 08.10.15 مسکو 25 سال بعد از عقب کشیدن ارتش خود از افغانستان دوباره نیروهای خود را به خارج از حدود شوروی سابق فرستاده و در سوریه علیه گروه های تروریستی و افراطی مخالف بشار اسد عملیات جنگی شروع کرده است. این اقدام در شرایط رویارویی شدید با غرب بر سر اوکراین و تحریم های مالی، اقتصادی، نظامی و سیاسی غرب علیه روسیه نه فقط خطرناک است بلکه به خودکشی شباهت دارد. گفتنی است که کشورهای اساسی عربی و اسلامی نظیر ترکیه، عربستان سعودی و کشور ثروتمند قطر رفتار مسکو را به باد انتقاد شدیدی گرفته اند. سازمان «اخوان المسلمین» مصر و سوریه علیه روسیه جهاد مقدس اعلام کرده است. شیخ یوسف القرضاوی رهبر مجمع جهانی علما نیز همین مطلب را بیان کرد. البته ایران، عراق و مصر کنشگران مهم دیگر منطقه ای که با سوریه ارتباط دارند، از رفتار مسکو پشتیبانی نمودند. الجزایر، تونس و کشورهایی که قربانی انقلاب های رنگین ساخت آمریکا شده یا می توانند به هدف بعدی آن تبدیل شوند، به این جریانات با چشم مثبت می نگرند ولو اینکه اظهار نظر نمی کنند. در حالی که جنگ افغانستان موجب فروپاشی اتحاد شوروی شده بود، ببینیم این حوادث برای فدراسیون روسیه چه عواقبی به دنبال خواهد داشت؟

     روسیه به این عملیات چه نیازی دارد؟

    دفعات بازدید: مقاله کامل »
  • نتانیاهو در مسکو: سوریه، ایران و پررویی 24.09.15ورود با شتاب بیبی نتانیاهو، نخست وزیر «لجام گسیخته» اسراییل به مسکو در تاریخ 21 سپتامبر، کمتر از هر چیز دیگر هدف طراحی گام های مشترک در جهت حل و فصل مناقشه سوریه و مقابله با تهاجم افراطی گری اسلامی در منطقه را دنبال می کرد. هیأت نمایندگی اسراییلی با تکبر عادی مایل به پررویی دیپلماسی تل اویو در ملاقات با رئیس جمهور روسیه با صراحت کامل خطوط قرمزی را تعیین کرد که به عقیده آنها روسیه باید در زمینه حمایت از بشار اسد و همکاری با ایران در محور سوریه رعایت کند.

     شتاب زدگی با سازماندهی سفر نخست وزیر اسراییل به مسکو به هیچ لحاظ تعجب آور نیست. البته ترکیب هیأت نمایندگی همراه که در آخرین ساعات قبل از پرواز به مسکو تأیید شد، هم تصادفی نبود. این هیأت شامل گادی آیزنکوت رئیس ستاد کل، گرتسل خالوی رئیس سازمان اطلاعات نظامی، یوسی کوهن رئیس شورای امنیت ملی و ذئو الکین وزیر پذیرش مهاجران و مهاجر از اتحاد شوروی سابق که در جریان ملاقات با رئیس جمهور روسیه نقش مترجم را ایفا می کرد، بود. ایالات متحده و اسراییل جداً نگران فعالیت روسیه در سوریه هستند و لذا مهمترین دغدغه فعلی آنها، فهمیدن چگونگی این فعالیت است. آیا  مسکو واقعاً فقط تعهدات قراردادی خود در برابر دمشق در زمینه صدور جنگ افزار برای نیروهای دولتی را انجام می دهد یا این که کاری بزرگتر یعنی حمایت مستقیم نظامی روسیه از بشار اسد با استقرار نیروی ارتشی و ساخت تأسیسات برای استقرار جنگ افزار سنگین در کار است؟

    دفعات بازدید: مقاله کامل »
  • افتتاح سفارت بریتانیا در تهران: آغاز رسمی مسابقه اروپایی بر سر بازار ایرانی 25.08.15مذاکرات بین لندن و تهران درباره جبران خسارات وارده به ساختمان سفارت بریتانیا در جریان تصرف آن توسط تظاهر کنندگان در سال 2011 هنوز خاتمه نیافته است. نوشته های «مرگ بر انگلیس!» هنوز از روی در و دیوار نمایندگی دیپلماتیک بریتانیا پاکسازی نشده است. ولی فیلیپ هاموند وزیر خارجه بریتانیا که روز یکشنبه 23 آگست برای شرکت در مراسم با شکوه ازسرگیری فعالیت سفارت بریتانیا در جمهوری اسلامی ایران وارد تهران شد، خم به ابرو نیاورد.

    دیپلمات های بریتانیایی که به خاطر محافظه کاری و توجه بیش از حد به رعایت همه جزئیات تشریفاتی شهرت یافته اند، با قاطعیت تمام همه شرط ها را کنار گذاشته و بحث درباره موضوع باریک پرداخت هزینه تعمیرات نمایندگی آنها توسط طرف ایرانی را به بعد موکول کردند. در بیانیه رسمی وزارت خارجه بریتانیا آمده است: «دولت بریتانیا تصمیم گرفته است از پافشاری بر جبران خسارات وارد شده به ساختمان سفارت به عنوان پیش شرط ازسرگیری روابط دیپلماتیک با ایران خودداری کند. امیدواریم که هزینه های ما بابت تعمیر ساختمان سفارت در آینده جبران شود».

    دفعات بازدید: مقاله کامل »
  • سرگئی لاوروف: «با جواد ظریف مذاکرات پر محتوایی داشتیم» 18.08.15همکاری در زمینه اجرای توافقات وین، طرح مشترک حل و فصل اوضاع سوریه، قرارداد بدشگون درباره اس-300 و سلسله طرح های اقتصادی دو جانبه، از جمله رؤوس دستور روز همکاری های روسی – ایرانی هستند. روز 17 ماه آگست در کنفرانس خبری مشترک درپی ملاقات سرگئی لاوروف و جواد ظریف به طور سرسری به این موارد اشاره شد و برخی نکات اصلاً ذکر نشد که البته این امر نباید اینطور تعبیر شود که مسکو و تهران این موضوعات را نادیده گرفته اند. به احتمال قوی تر، زمان بیانات علنی در این مورد هنوز نرسیده است.

    اهمیت اصولی سفر اخیر دکتر جواد ظریف رئیس نهاد دیپلماتیک ایران به روسیه بدان است که صرف نظر از ادعاهای مفسران متعدد، مسکو مانند سابق نقش کانال اساسی ارتباط تهران با «سیاست بزرگ» را ایفا می کند. ایران تنها از طریق «میزان کردن ساعت با مسکو» می تواند برنامه های منطقه ای خود را پیش ببرد و به اجرای پیگیرانه برنامه همه جانبه مشترک اقدامات در زمینه برنامه هسته ای که در وین به امضا رسید و طی قطعنامه مربوطه شورای امنیت سازمان ملل متحد تأیید شد، دست یابد.

    دفعات بازدید: مقاله کامل »
Read all analytics issues »

جستجو

اشتراک

نوشتن به سردبیر

info@iran.ru
Page load: 0.11801 sec